Εκκλησιαστικό, λειτουργικό βιβλίο, που περιέχει τους <<καθ' ημέραν>> κανόνες, που είναι αφιερωμένοι στη Θεοτόκο (απ' εδώ και η ονομασία). Οι κανόνες του Θεοτοκαρίου ψάλλονται κυρίως την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής στη διάρκεια του Μεγάλου Αποδείπνου μετά το <<Άξιόν εστι...>>. Στα μοναστήρια ψάλλονται στο τέλος του Εσπερινού. Οι κανόνες του Θεοτοκαρίου είναι γραμμένοι και στους οκτώ ήχους. Κάθε ημέρα ψάλλεται και ένας κανόνας στον τυχόντα ήχο. Την πρώτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής δεν ψάλλεται Θεοτοκάριο, αντ' αυτού ψάλλεται τμηματικά ο Μέγας Κανών. Το Θεοτοκάριο περιέχει 62 κανόνες.
Σάββατο 7 Μαρτίου 2015
Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015
Αγιασματάριον
Μικρό εκκλησιαστικό βιβλίο, το οποίο περιέχει την ακολουθία του αγιασμού, της μικράς και της μεγάλης Παρακλήσεως, ευχές <<επί γεννήσει παιδιού>>, το μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος, τον Αρραβώνα και τον Γάμο, τις ευχές της Ιεράς Εξομολογήσεως, το μυστήριο του αγίου Ευχελαίου, ευχές <<επί εκδημία πιστού>>, ευχές <<εις διαφόρους περιστάσεις>>, περιστατικές ακολουθίες, τα Ένδεκα Εωθινά Ευαγγέλια, τις Καταβασίες του Πάσχα και της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Επίσης το <<μηνολόγιον του όλου ενιαυτού>> και το αγιολόγιον (Πανάγιον). Το βιβλίο ονομάστηκε Αγιασματάριον, γιατί αρχίζει με την ακολουθία του Αγιασμού. Ονομάζεται και <<Μικρόν Ευχολόγιον>>.
Τετάρτη 4 Μαρτίου 2015
Ευχή κεφαλοκλισίας
Η ευχή που διαβάζει <<μυστικώς>> ο ιερεύς ή ο Αρχιερεύς μετά από την ειρήνευση - <<Ειρήνη πάσι>>. Ονομάζεται ευχή κεφαλοκλισίας γιατί τόσο ο ιερεύς ή ο Αρχιερεύς όσο και οι πιστοί <<κλίνουν την κεφαλήν>> προς το δάπεδο του ναού, όσο διαβάζεται <<μυστικώς>> η ευχή.
Μέγας Κανών
Ονομάστηκε Μέγας Κανών γιατί έχει 250 τροπάρια. Οι συνηθισμένοι Κανόνες έχουν 22-23 τροπάρια. Δημιουργός του Μεγάλου Κανόνος είναι ο άγιος Ανδρέας επίσκοπος Κρήτης, που γεννήθηκε στη Δαμασκό της Συρίας το 660 και πέθανε το 740 μ.Χ. Ο Μέγας Κανών ψάλλεται το απόγευμα της Τετάρτης της Ε΄ εβδομάδος των Νηστειών. Αργότερα προστέθηκαν και άλλα τροπάρια, άλλων υμνωδών. Ο Μέγας Κανών περιέχει και την Β΄ ωδή. Οι μέχρι σήμερα εκδόσεις του Μ.Κανόνος δεν συμφωνούν ως προς τον αριθμό των τροπαρίων. Άλλες έχουν περισσότερα και άλλες λιγότερα, αλλά ούτε και πάλι ως προς τη σειρά των τροπαρίων. Στην έκδοση της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος ο Μέγας Κανών παρουσιάζεται να έχει 250 τροπάρια και 11 ειρμούς, χωρίς τα τροπάρια της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, του Αγίου Ανδρέου, τα Τριώδια, τους Μακαρισμούς, τα Καθίσματα κ.ά. Δεν είναι αληθές αυτό που αναφέρει η παράδοση ότι ο Μέγας Κανών έχει 365 τροπάρια, όσες δηλ. και οι ημέρες του έτους.
Τρίτη 3 Μαρτίου 2015
Οπισθάμβωνος ευχή
Ονομάζεται η ευχή <<Ο ευλογών τους ευλογούντας...>> που μεγαλόφωνα και εμμελώς απαγγέλλει ο ιερεύς ενώπιο της εικόνας του Ιησού Χριστού στο τέλος της θείας Λειτουργίας. Ονομάστηκε <<Οπισθάμβωνος ευχή>> γιατί στους πρωτοχριστιανικούς χρόνους η ευχή αυτή διαβαζόταν πίσω από τον Άμβωνα, που την εποχή αυτή βρισκόταν στο μέσον σχεδόν του ναού, που κατά τον Καβάσιλα σημαίνει <<την βαθμιαίαν κατάβασιν του ιερέως από της μετά Θεού υψηλής συναντήσεως εις την των ανθρώπων και αύθις ομιλίαν και κοινωνίαν>>. Δηλ. ενώ ο ιερεύς βρισκόταν κοντύτερα με το Θεό μέσα στο άγιο Βήμα, τώρα στη μέση του ναού, κοντύτερα στους ανθρώπους. Η Οπισθάμβωνος ευχή ανακεφαλαιώνει όλα τα αιτήματα της θείας Λειτουργίας και αποτελεί τον επίλογό της.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)